Zorg voor anderen en jezelf

Zeer warme dagen zijn niet zonder gevaar. De warmte kan problemen veroorzaken. Daarom vertellen we jou graag welke voorzorgsmaatregelen jij kan nemen om problemen te voorkomen.

Vooral ouderen, kinderen en alleenstaanden zijn kwetsbare groepen. Bovendien pieken de sterftecijfers op erg warme dagen. Daar willen we als overheid iets aan doen. En jij kan ons daarbij helpen door kleine en eenvoudig realiseerbare maatregelen te nemen die jezelf en anderen beschermen tegen de warmte. 

Zorg voor anderen

Draag zorg voor kinderen
Ik zorg voor kinderen

Baby's en jonge kinderen hebben op warme dagen behoefte aan extra zorg. Zuigelingen hebben nog moeite om hun lichaamstemperatuur te reguleren en zijn extra gevoelig voor uitdroging. Kinderen jonger dan 3 jaar kunnen hun behoeften of ongemakken niet altijd goed duidelijk maken. Jonge kinderen reageren ook anders op warmte dan volwassenen en hebben op warme dagen meer aandacht van hun verzorgers nodig.  

Laat een kind extra veel water drinken.

  • Een kind heeft pas dorst wanneer het uitgedroogd is. Wacht dus niet tot het moment dat een kind dorst heeft om het drinken te geven.
  • Laat een kind meerdere kleine hoeveelheden na elkaar drinken. Dat is beter dan een grote hoeveelheid in één keer. Vermijd te koude dranken om buikkrampen te voorkomen.
  • Moeders die borstvoeding geven moeten ook extra drinken en hun baby vaker aanleggen.
  • Wees alert voor tekenen van uitdroging. Minder dan vier natte luiers op 24 uur, holle ogen met droge kringen errond, een ongewone huidskleur, extreme slaperigheid of prikkelbaarheid, koorts, braken, diarree, hoofdpijn en ademhalingsmoeilijkheden zijn redenen om een arts te raadplegen.
  • Zorg voor afkoeling, drank en rust bij tekenen van uitdroging!
  • Hou de ruimte waarin een kind verblijft koel. Vermijd te lange blootstelling aan de zon en warmte.
  • Bied rustigere activiteiten aan en bewaar de intensieve activiteiten voor de koelere momenten van de dag.
  • Gebruik altijd zonnecrème, een zonnehoedje en/of parasols wanneer je een kind buiten laat spelen.
  • Zorg voor voldoende afkoelingsmateriaal zoals waterspeelgoed, zwembadjes, enzovoort.
  • Pas de kleding en het menu aan de warme weersomstandigheden aan. 
  • Laat een kind NOOIT achter in een wagen.

Meer info: pdf bestandWaarop letten bij baby's, peuters en kleuters (folder 2016) (681 kB)

Draag zorg voor ouderen
Ik zorg voor ouderen

Ouderen zijn een erg kwetsbare groep op warme dagen. Ze voelen minder snel dat ze dorst hebben en kleden zich vaak te warm. Zorg je voor een oudere? Laat dan de behandelende huisarts regelmatig langskomen voor een controle. Roep onmiddellijk hulp in wanneer een oudere zich niet goed voelt. De gezondheidstoestand kan namelijk snel verslechteren.

  • Ga op warme dagen extra langs of bel regelmatig. Neem wat groenten en fruit mee zodat de oudere lichte maaltijden kan eten. 
  • Stel een lijst op met contactpersonen bij problemen. Denk aan de buren, de familieleden, de huisarts, de verpleging, ... Informeer eens bij de gemeente naar buur-voor-buur-initiatieven waar jij je als vrijwilliger kan opgeven of een oudere kan inschrijven. Bezorg hun een sleutel indien nodig.
  • Zorg dat iemand anders langsgaat als je zelf niet kan.
  • Noteer alle belangrijke informatie over de oudere en leg die op een duidelijk zichtbare plaats (of geef ze aan een persoon die beschikbaar is). Zo ben je voorbereid wanneer de oudere dringend opgenomen moet worden.
  • Zorg voor een telefoon.
  • Laat de oudere voldoende en regelmatig drinken, ook als hij geen dorst heeft. Doe dat ook enkele dagen voor de warme dagen. Zo bouwt hij een vochtreserve op.
  • Bied keuzemogelijkheden en variatie aan zoals koffie, thee en suikerhoudende dranken. Daarmee zet je aan tot drinken. Hou rekening met adviezen voor een gezonde voeding en laat water primeren. 
  • Zorg voor kleding die aan de temperatuur aangepast is. Koop eventueel nieuwe kleding aan.
  • Zorg voor een frisse slaapkamer en luchtig beddengoed. Ververs regelmatig de kussensloop en lakens.
  • Zorg voor verfrissing zoals een waterspuit, een koele doek, een douche, een voetbad, …
  • Hou de algemene gezondheidstoestand (hydratatie, vermoeidheid, bloeddruk, …) goed in het oog. Die kan bij oudere mensen zeer snel evolueren. Herken de alarmsignalen! 
  • Hou de woning koel. Veel ouderen blijven de hele dag binnen.
  • Kan de woning niet genoeg gekoeld worden? Breng de oudere dan naar een koelere plaats zoals de bibliotheek, het dienstencentra of het park.

Advies op maat

Sporten
Wil je gaan sporten op een erg warme dag?

Goed zo! Bewegen is belangrijk voor je fysieke en mentale gezondheid. Beweging en een goede algemene conditie zorgen ervoor dat jij je sneller aan de warmte kan aanpassen.

Maar let op! Op erg warme dagen reageert je lichaam anders. Je natuurlijke vocht- en warmteregeling is uit balans. Vooral mensen die buiten sporten zoals marathonlopers, recreatieve atleten, fietsers en wandelaars lopen een hoger risico op warmtegerelateerde gezondheidseffecten.

  • Neem altijd genoeg water mee en drink voldoende! 
  • Drink ook isotone dranken met extra zouten en mineralen zoals sportdranken of zoute oplossingen. Als je overmatig water drinkt, verdunt je bloed en verlies je zout, waardoor je hartfunctie verstoord kan worden. 
  • Wees slim en sport/beweeg/wandel op de koelere momenten van de dag.  
  • Hou je gezondheidstoestand in het oog. Kleurt je urine donker of ga je minder vaak naar het toilet? Dan moet je meer drinken! Voel je je anders dan op andere dagen? Doe het dan wat rustiger aan.
  • Beweeg niet meteen intensief op warme dagen. Laat je lichaam langzaam wennen aan de warmte. Ken je eigen capaciteiten en luister altijd naar je lichaam.
  • Probeer je sportactiviteit te plannen in de voormiddag.
  • Train indoor (in een gekoelde ruimte) of zoek schaduwrijke plekken op. En kies de juiste ondergrond: trainen op beton is warmer dan op bosgrond of gras.
  • Zorg dat je voldoende beschermd bent tegen de zon. Draag een hoofddeksel en breng een aantal keer per dag zonnecrème aan, maar niet te veel op je voorhoofd. Als je overvloedig zweet, kan dat oogirritatie veroorzaken. 
  • Zorg voor afkoeling en draag aangepaste, lichtgekleurde en ventilerende sportkleding die zweet doorlaat. 

Maar blijf ook op warme dagen bewegen en laat je auto staan. Zo help je voorkomen dat er almaar meer erg warme dagen komen.

Lees meer: pdf bestandAanbevelingen voor sportclubs en voor sportieve en culturele evenementen (folder 2016) (3.95 MB)

Chronisch
Ben je chronisch ziek of neem je medicijnen?

Als je aan een chronische ziekte lijdt, ben je op erg warme dagen gevoeliger voor gezondheidsproblemen. De warmte ontregelt je lichaam. Vaak kan je zelf al goed inschatten wat je lichaam aankan. Maar wees extra voorzichtig op warme dagen. Zeker wanneer je medicatie neemt, want je lichaam kan dan anders reageren. Bovendien kunnen warmte en direct zonlicht invloed hebben op de werking van geneesmiddelen. Ook de concentratie van medicijnen in je bloed kan veranderen omdat je meer water drinkt. En dat kan leiden tot een te hoge dosering of een ongewenste wisselwerking wanneer je meerdere medicamenten gebruikt. 

  • Ga op voorhand langs bij je arts of apotheker en vraag of je je medicatie gewoon mag doornemen en op dezelfde manier mag bewaren op erg warme dagen. Vraag ook op welke symptomen je extra moet letten. 
  • Lees het bewaaradvies op de bijsluiter. Bevat die geen bewaaradvies? Bewaar de medicatie dan op een koele, droge plek. 
  • Als je inkopen doet, ga dan langs de apotheek net voor je naar huis gaat. Laat je medicijnen niet in een warme auto liggen. Of gebruik een koeltas om je medicijnen te transporteren.
  • Laat voor je zorgen. Stel een lijst op van mensen met wie je contact kan opnemen op erg warme dagen. Zorg dat je vrienden, buren of familieleden eens extra bij je langskomen of je bellen op extreem warme dagen. 
  • Schrijf je in bij buur-voor-buur-initiatieven in je gemeente en vraag of ze iemand kunnen langssturen op erg warme dagen.
  • Blijf binnen, zeker op dagen met hoge ozonconcentraties.
Stad
Woon je in de stad?

In de stad ontstaat vaak een microklimaat. Overdag wordt het warmer dan op het platteland en ’s nachts koelt het minder af. Daarom is het extra belangrijk om je in de stad te voorzien op erg warme dagen.

  • Pas de algemene tips nauwgezet toe. Zorg voor voldoende drank en verkoeling!
  • Hou je woning koel (bv. gordijnen sluiten, ramen enkel open als het buiten koeler is dan binnen,etc.).
  • Creëer extra schaduw door bijvoorbeeld groen aan te planten, luifels te installeren of parasols te plaatsen.
  • Kalk (of verf) je dak wit of bevochtig je plat dak met een dun laagje water. Ook groendaken, groengevels en groene opritten hebben een verkoelend effect.
  • Verplaats je naar een koelere plek buitenshuis als je woning niet koel genoeg is. Ga bijvoorbeeld naar een park, bibliotheek, dienstencentrum, overdekt koopcentrum, kerk, moskee of synagoge.

Zorg voor jezelf

Drinken
Drink voldoende

Te weinig drinken is samen met het te warm hebben een van de belangrijkste oorzaken van gezondheidsproblemen op erg warme dagen. Drink dus voldoende!

  • Drink regelmatig en vóór je dorst hebt. Kleurt je urine donker of plas je minder dan gewoonlijk? Dan drink je te weinig.
  • Drink meer water dan gewoonlijk: minstens 1,5 liter in rust.
  • Vermijd alcohol en gesuikerde dranken. Je lichaam verliest sneller vocht als je alcohol drinkt. En gesuikerde dranken neem je minder snel op.

 

Zelf koel
Hou jezelf koel

Naast voldoende drinken is het belangrijk dat je zorgt dat je het niet te warm krijgt.

Zoek koele plekken op

  • Blijf zo veel mogelijk in de schaduw. Ga naar het bos en het park om te wandelen. Verplaats je naar een koele plaats zoals een bibliotheek, dienstencentrum, overdekt koopcentrum, kerk, moskee of synagoge. 
  • Hou je huis koel.
  • Vermijd zo veel mogelijk de zon en gebruik zonnecrème!
  • Bewaar je inspanningen voor de koelere momenten van de dag (de ochtend en de avond).
  • Draag lichte, loszittende en lichtgekleurde kledij, een hoofddeksel én een zonnebril.
  • Gebruik een ventilator om je lichaam af te koelen.
  • Gebruik zo weinig mogelijk elektrische apparaten. 

Koel je lichaam af

  • Neem een lauwe douche, een voetbad of een frisse duik in een zwembad.

Doe het rustiger aan

  • Rust regelmatig.

 

Voorbereid
Wees voorbereid

Het weer is onvoorspelbaar, maar probeer je toch goed voor te bereiden op warme dagen. 

De hele zomer

  • Heb je oudere of zieke familieleden? Zorg er dan voor dat er iemand kan langsgaan wanneer jij op vakantie bent.
  • Informeer bij je gemeente of er buur-voor-buur-initiatieven zijn waarvoor jij je als vrijwilliger kan opgeven of iemand die zorg nodig heeft op warme dagen kan inschrijven. 
  • Smeer zonnecrème als je de zon niet kan vermijden, ook buiten de zomer!

Tijdens een warme periode

  • Zorg dat je altijd water bij je hebt.
  • Volg de weersvoorspellingen.

Algemeen

  • Bouw of verbouw je een huis, doe dat dan hittebestendig.
Huis koel
Hou je woning koel

Wist je dat je 85 procent van je tijd binnen doorbrengt? En dan nog vaak in je eigen woning. Een koele woning is dus geen overbodige luxe op warme dagen. Als je gevoelig bent voor ozon, blijf dan binnen, want daar zijn de ozonwaarden lager. Een koele woning is dan een noodzaak! 

Vraag advies aan je architect hoe jij je woning hittebestendig kan (ver)bouwen.

Enkele algemene tips: 

  • Kies voor een groendak en groengevels.
  • Verf je dak wit.
  • Plaats extra (dak)isolatie.
  • Breng je slaapkamers onder in de ruimtes waar het minste zon komt.
  • Installeer zonnewering (zoals rolluiken, zonneluifels of externe blinden).
  • Zet ramen open zodra het buiten koeler is dan binnen (let wel op inbraakrisico). 
  • Plaats een energiezuinige airconditioning en ventilatie.
  • Geef je koel- en ventilatiesystemen een onderhoudsbeurt in de lente.